Acil Serviste Çocuk Hastaların Sedasyonunda Kullanılan Ketaminin Yan Etkileri Üzerine Midazolamin Etkisi
İmak A, Oktay C, Çete Y, Akyol C, Kılıçaslan l, Bozdemir N
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Ketamin ile yapılan girişimsel sedasyon ve analjezide uyanma fenomenlerini azaltmak için benzodiazepinler sıklıkla kullanılmasına rağmen, ortaya çıkan yan etkilerin azalıp azalmadığı konusunda halen kesin bir görüş birliği bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı; acil servise başvuran çcıcuk hastaların girimsel sedasyonunda intramusküler yolda kullanılan ketaminin uyanma döneminde görülen yan etkileri midazolamın azaltıp azaltmadığını araştırmak, intramusküler (İM) yoldan uygulanan ketaminin basit cilt kesisi nedeniyle acil servise başvuran çocuklarda güvenli bir şekilde uygulanıp uygulanmayacağını göstermek ve uygulanan girişimden hasta ebeveyni ve girişimi uygulayan hekimin memnuniyetini tespit etmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çift kör, randomize, plasebo kontrollü, prospektif çalışma Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisi'nde, basit cilt kesisi yakınması ile başvuran 3 ay ile 8 yaş arası çocuk hastalar üzerinde yapıldı. Uygun girişimsel sedasyon ve anallezi ortamı sağlandıktan sonra tüm hastalara intramüsküler (İM) yoldan 4 mg/kg ketamin uygulandı, hasta uyuduktan sonra açılan damar yolundan hastalara midazolam veya plasebo uygulandı. Çalışmaya alınan hastaların hepsinin ASA sınıflamasına göre sınıf I, girişim öncesi açlık süreleri en az 3 saat,, bilinen alerji öyküsü olmayan ve ketamin alması için kontrendikasyonu bulunmayan hastalardı. Tüm hastalar uygulanan girişimin süresi, vital bulgu değişiklikleri, sedasyon düzeyi, acil serviste kalış süresi, ketamine bağlı uyanma fenomenleri, ilaçlara bağlı yan etkiler, hasta yakını ve girişimi yapan hekimin memnuniyeti ve bir hafta boyunca gelişebilecek uyanma fenomenleri bakımından değerlendirildi.
BULGULAR: 14 Ağustos 2001 ile 05 Mart 2002 tarihleri arasında toplam 44 hasta acil servise başvurdu, 26 hasta çalışmaya dahil edildi. Onikihastaya plasebo, 14 hastaya ise midazolam verildi. Sedasyon düzeyi, girişim süresi, uyanma fenomenleri, acil serviste kalış süreleri ve hasta yakını ve hekim memnuniyeti bakımından midazolam alan grup ile plasebo alan grup arasında anlamlı fark tespit edilmedi. Ciddi yan etkiler olarak sadece bir hastada laringospazm ve stridor, bir hastada ise kısa süreli apne atağı oldu. En sık izlenen yan etki ise hafif düzeyde olan salivasyon artışı idi.
SONUÇ: Ketamin sedasyonu uygulanan çocuk hastalarda uyanma fenomenleri sık ancak hafif şiddette görülmekte ve midazolam ile azalmamaktadır. Çocuklarda ketamin ile girişimsel sedasyon ve analjezide midazolamın rutin kullanılması gerekli değildir. İM yoldan 4mg/kg dozda uygulanan ketamin acil servislerde güvenli sedasyon sağladığı ve hasta yakını ve hekimlerin uygulamadan memnun kaldığı görülmektedir.

